Tại Sao Số 4 La Mã Trên Mặt Đồng Hồ Không Phải Là IV Như Bình Thường ?

 

Tại sao vị trí số 4 trên mặt đồng hồ là IIII ?

Một truyền thuyết kể lại rằng, vào thế kỉ 17 nghành chế tác đồng hồ bắt đầu phát triển ở các nước châu Âu. Vua Louis XIV (1638-1715) của nước Pháp là một người thích chơi đồng hồ. Ông đã yêu cầu các nghệ nhân giỏi nhất trong kinh thành chế tác cho mình một chiếc đồng hồ cho riêng mình. Khi những người thợ thực hiện xong và dâng nó lên cho đức vua xem. Sau khi ngắm nghía mặt đồng hồ một lượt, nhà vua đã tỏ vẻ không hài lòng và bảo các nghệ nhân phải sửa chữ số IV La Mã thành IIII cho ông ngay.


Vua Louis XIV (1638-1715)

Các nghệ nhân đã giải thích với nhà vua rằng nên dùng chữ số IV, vì không ai ghi IIII cả, nhưng vị vua này vẫn một mực giữ ý kiến của mình. Cuối cùng họ đành tuân theo và sửa chiếc đồng hồ giống như mong muốn của đức vua. Cũng từ đó, số 4 La Mã trên mặt đồng hồ được ghi thành IIII cho đến ngày nay.


Thần Jupiter trong thần thoại La Mã

Còn một cách lý giải khác, đó là dùng chữ IIII thay cho IV để tỏ lòng tôn kính đối với thần Jupiter (một vị thần là chúa tể của các vị thần trong thần thoại La Mã – Giống như thần Zeus trong thần thoại Hi Lạp). Bởi theo các nhà ngôn ngữ học, trong tiếng La tinh, vị thần này được viết là IVPITER, do đó khi sản xuất đồng hồ người thợ đã viết số 4 La Mã thành IIII để tránh đụng chạm đến vị thần Jupiter. Hơn nữa, nhiều nghiên cứu lịch sử cho thấy vào thời La Mã cổ đại, số 4 ngoài cách viết là IV thì cách viết IIII cũng khá phổ biến. Ví dụ như số 4 trên mặt đồng hồ mặt trời Sundial thiết kế từ thế kỉ 19 cũng được ghi là IIII.


Đồng hồ mặt trời Sundial thiết kế từ TK 19
 

Ý nghĩa số 4 là IIII về mặt thẩm mỹ

Nếu để ý chúng ta sẽ nhận thấy con số 8 (VIII) trên mặt đồng hồ có nhiều nét và dày nhất. Có lẽ vì thế mà vua Louis muốn số 4 (IV) nên viết thành IIII để có độ dày tương xứng. Ngoài ra, trong công nghệ chế tạo đồng hồ, sự cân bằng và đối xứng rất được coi trọng. Nếu chia mặt đồng hồ làm ba phần đều nhau hình nan quạt, chúng ta sẽ có từng phần lần lượt là:

4 số I: I, II, III, IIII;

4 số V là: V, VI, VII, VIII;

4 số X là: IX, X, XI, XII.


Sự cân bằng và đối xứng trên mặt đồng hồ

 

Vì vậy, sử dụng IIII là một cách tăng tỉ lệ cân bằng trên mặt đồng hồ thêm hoàn hảo hơn.

Có thể còn một vài cách giải thích về sự biến thể của số 4 La Mã trên mặt đồng hồ như hiện nay. Dù sao chi tiết số 4 là IIII đã tạo nên sự cuốn hút cho chiếc đồng hồ mà bạn đang đeo trên tay. Vậy đó, những chiếc máy đo thời gian không chỉ là một món phụ kiện thời trang mà xoay quanh nó còn là những câu chuyện thú vị khác nữa.

- Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết. Các bạn có thắc mắc hoặc đóng góp ý kiến vui lòng comment bên dưới bài viết nhé! Shop xin chân thành cảm ơn ạ.